KPSS Hap Bilgiler Son Gece Özeti

130 dakikayı nasıl böl?

Takıldığın soruyu işaretle, geç. Net = doğru − (yanlış ÷ 4). Dağılım: lisans soru dağılımı · puan: KPSS puan hesaplama.

Türkçe hap

Anlam: Eş/zıt, mecaz ve deyimde tek kelimeye bakma; cümle bağlamını oku. Paragrafta ana düşünce metnin tamamını kapsar; “söylenemez”de metinde olmayanı bul.

• de / da: Silince cümle bozulmuyorsa ayrı (bağlaç); ekse bitişik.
• ki / mi: Bağlaç ki ve soru mi ayrı yazılır.
• Ses bilgisi: Ünlü uyumu + ünsüz yumuşaması (pçtk) / sertleşmesi.
• Çatı: etken, edilgen, dönüşlü, işteş, oldurgan, ettirgen.
• Ögeler: önce yüklem, sonra özne–nesne–dolaylı–zarf.

Matematik ve geometri hap

İşlem uzarsa şıkları yerine koy. Tempo: lisans çıkmış sorular.

Tarih hap

GK’nin en geniş alanı. Son gece her şeyi bitirme; olay → yıl → sonuç zincirini kur.

Hızlı yıl çipleri

İlk Türk devletleri ve İslamiyet

• Asya Hun: Mete Han, teşkilat ve ordu düzeni.
• Göktürk: Orhun Yazıtları (Bilge Kağan, Kül Tigin, Tonyukuk).
• Uygur: Yerleşik hayat, tarım, kâğıt–matbaa etkisi.
• Karahanlı: İlk Müslüman Türk devleti · Satuk Buğra Han.
• Büyük Selçuklu: Alparslan · Nizamülmülk · Malazgirt 1071 · Miryokefalon 1176.
• Anadolu Selçuklu / beylikler: Kösedağ 1243 sonrası beylikler · Osmanlı zemini.

Osmanlı: kuruluş → yükselme

• Kuruluş: Söğüt–Bilecik · Osman · Orhan · I. Murat · Yıldırım · Ankara 1402 → Fetret.
• Fatih: İstanbul 1453 · merkezi devlet · kanunname.
• Yavuz: Çaldıran 1514 · Mercidabık–Ridaniye · hilafet bağlamı.
• Kanuni: Mohaç 1526 · Preveze 1538 · klasik zirve.
• Kültür: tımar, devşirme, Enderun, lonca, vakıf, Sinan.

Osmanlı: duraklama → dağılma

• 1683 / 1699: II. Viyana · Karlofça (büyük toprak kaybı).
• Islahat çizgisi: Lale Devri · Nizam-ı Cedit · II. Mahmut.
• Tanzimat 1839: can–mal–ırz · vergi–asker · modern bürokrasi.
• Islahat 1856: gayrimüslim hakları · Avrupa baskısı.
• Meşrutiyet: 1876 Kanun-i Esasi · 1908 İttihat ve Terakki.
• Mondros 1918 sonrası işgaller → Millî Mücadele.

Millî Mücadele ve Cumhuriyet

İnkılaplar ve Atatürk ilkeleri

• Siyasi: saltanat 1922 · cumhuriyet 1923 · hilafet 3 Mart 1924.
• Hukuk: Medeni Kanun 1926.
• Eğitim–kültür: Tevhid-i Tedrisat 1924 · Harf 1928.
• Toplum: soyadı · kadınlara seçme–seçilme 1934.
• Laiklik: anayasaya 1937.
• Altı ok: cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik, inkılapçılık — uygulama ile eşleştir.

Coğrafya hap

Türkiye fiziki + beşeri ağırlıklıdır. Bölge adı ezberi yetmez; iklim–bitki–tarım–nüfus ilişkisini kur.

Konum, yer şekilleri, sular

• Konum: Asya–Avrupa köprüsü · boğazlar · üç tarafı deniz.
• Dağlar: K. Anadolu (yağışlı yamaç) · Toroslar · Doğu Anadolu yüksek/engebeli.
• Ovalar: Çukurova · Gediz / Menderes · Bafra–Çarşamba · Ergene.
• Akarsular: Fırat–Dicle · Kızılırmak · Sakarya · Yeşilırmak · Seyhan–Ceyhan · Meriç.
• Göller: Van · Tuz · Beyşehir · Eğirdir · İznik · Manyas (oluşum tipi sorulabilir).

İklim ve bitki

Tuzak: Akdeniz iklimi yalnızca Akdeniz Bölgesi’nde değildir; Ege güneyi ve bakı etkisi unutma.

Nüfus ve ekonomi

• Yoğunluk: Marmara yüksek · Doğu seyrek · kıyı ve ovalarda yığılma.
• Göç: kır → kent · sanayi merkezlerine akış.
• Tarım: buğday–arpa (İç) · fındık–çay (Doğu Karadeniz) · pamuk (Çukurova–Ege) · zeytin · turunçgil.
• Sanayi–enerji: İstanbul–Kocaeli–Bursa–İzmir · demir–çelik · linyit · HES · bor.

Yedi bölge — tek cümle

Vatandaşlık hap

Az soru, yüksek net. Organ–görev eşleştirmesini karıştırma; Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi dilini kullan.

Temel ilkeler

• Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.
• Demokratik, laik, sosyal hukuk devleti.
• Anayasanın üstünlüğü · temel hak ve özgürlükler.
• Kanun önünde eşitlik · seçme–seçilme · dilekçe hakkı.

Yasama – yürütme – yargı

• TBMM: 600 milletvekili · yasama dokunulmazlığı / sorumsuzluk ayrımı.
• Cumhurbaşkanı: yürütmenin tek başı · yardımcı ve bakanları atar.
• AYM: norm denetimi · bireysel başvuru.
• Danıştay idari · Yargıtay adli temyiz.

İdare ve tuzaklar

• Merkez: vali / kaymakam · Yerel: belediye, il özel idaresi, köy.
• İdarenin bütünlüğü · vesayet denetimi.
• “Kanun yapmak” = yasama · “uygulamak” = yürütme · “çözmek” = yargı.
• Laiklik = dinsizlik değildir; din–devlet ayrılığı + vicdan özgürlüğü.

Vatandaşlıkta 1 net çoğu zaman 1–2 tarih sorusuna bedeldir; organ tablosunu bir kez sesli tekrarla.

Güncel bilgiler

Son 1–1,5 yılı başlık düzeyinde tut: cumhurbaşkanı / TBMM başkanı, bakanlık isimleri, BM–NATO–AB–G20–Türk Devletleri Teşkilatı. Bilmiyorsan tahminle süre yakma. Takvim: KPSS takvim rehberi.

Son gece: ne yap / ne yapma

Kapı önü 10 satır

1. de/da – ki – mi yazımı
2. Paragrafta ana fikir ≠ örnek
3. EBOB–EKOK + yüzde problem
4. Üçgen 180° + Pisagor
5. Malazgirt 1071 · İstanbul 1453 · Lozan 1923 · Cumhuriyet 29 Ekim 1923
6. Tanzimat 1839 · Medeni Kanun 1926 · Harf 1928
7. Karadeniz yağış · İç Anadolu bozkır · Akdeniz maki
8. Yasama TBMM · yürütme CB · yargı bağımsız
9. Bilmediğin günceli geç
10. 10.00’da bina kapısı kapanır

Sık sorulanlar

Sınav sonrası: puan hesaplama · tercih ve atama · KPSS kategorisi.