Bu yazı, mezuna kalarak tıp kazanan bir öğrencinin sınav senesinde işe yarayan 4 kritik rutini özetler.
12. sınıfta neyin yanlış gittiği, mezun senesinde neyin doğru kurulduğu bu dört maddede toplanır: konu çalışması, düzenli tekrar, gün planı, soru kutusu.
Amaç “sihirli formül” vaat etmek değil. Derece seviyesine çıkanların ortak omurgasını netleştirmek.
Okurken yanına kağıt al. Her maddeyi kendi haftalık çizelgene işlenebilir göreve çevir.
4 maddelik özet
| # | Madde | Ne işe yarar? | Yapılmazsa ne olur? |
|---|---|---|---|
| 1 | Konu çalışması | Soru tarzı çeşitliliğine zemin | Ezber soruda takılırsın |
| 2 | Düzenli tekrar | Unutmayı engeller | Öğrendiklerin uçar |
| 3 | Günü planlamak | Tekrarı sisteme bağlar | Günler rastgele akar |
| 4 | Soru kutusu | Yapamadığın soruyu kalıcılaştırır | Aynı hatayı tekrar yaşarsın |
1) Konu çalışması neden bu kadar kritik?
Soru çözmek çok önemlidir; onu ayrı bir yere koyuyoruz. Ama konu çalışması olmadan derece seviyesi zorlaşır.
Bir konuda sorabilecekleri onlarca, yüzlerce farklı tarz vardır. Sadece soru üzerinden ezberlersen belli bir banda kadar gelirsin.
Kalburüstü / derece bandına ise konu kökünü iyi öğrenmeden çıkmak zordur. Yeni kurguda boğulursun.
Yapman gereken: Konuyu gerçekten öğrenmek ve belli aralıklarla tekrar etmek. “Bir kere izledim bitti” yetmez.
İyi konu çalışması nasıl görünür?
- Videoyu / kaynağı aktif izle (not çıkar).
- Kendi özetini yaz (kopyala-yapıştır değil).
- Hemen ardından 40–50 soruya geç.
- Takvimine 24–48 saat tekrarını yaz.
Konu + soru aynı gün bağlanırsa öğrenme yapışır. Sadece video izlemek “çalışmış gibi” hissi üretir.
2) Düzenli tekrar: 3 dikiş sistemi
Tekrar aralığı rastgele olmamalı. Beyin ayrıntıyı siler. “O neydi, bu neydi?” süreci başlar.
Örnek: Pazartesi konuyu çalıştın, video + özet + 40–50 soru yaptın. 24–48 saat içinde konuyu yeniden gözden geçir.
Pazartesi yaptıysan salıyı tamamen boş bırakıp çarşamba mutlaka ilgili soru / kısa tekrar koy. İkinci dikiş budur.
“İkinci günün sonunda tekrar yaptım, bitti mi?” Hayır. 5–10 gün sonra (ör. ertesi hafta çarşamba–perşembe) üçüncü dikişi at.
| Dikiş | Ne zaman? | Ne yap? |
|---|---|---|
| 1. dikiş | Öğrenme günü | Video + özet + 40–50 soru |
| 2. dikiş | 24–48 saat sonra | Kısa tekrar + ilgili soru |
| 3. dikiş | 5–10 gün sonra | Yeniden gözden geçir + zayıf tip |
| Bakım | Her ay | Konuyu düzenli tarama |
Aylık bakım neden şart?
Üç dikişten sonra konuyu rafa kaldırma. Her ay düzenli olarak o konuya dön.
Örnek: Biyolojide sinir sistemi. Anlatıcı, 12. sınıfta da mezunda da her ay baştan sona tekrar ettiğini söylüyor. Belki 25 kez.
“Kafam basmıyor” utancı değil. Tekrar, öğrenmenin ana rutinidir. Derece seviyesi çoğu zaman tekrar disiplininden gelir.
3) Günü planlamak: çizelgeye yazılmazsa yoktur
Üçüncü madde: gününü planla. Sabah uyanınca veya pazar gecesinden haftalık A4 çizelgeyi doldur.
Pazartesi–Pazar sütunları aç. O güne ait görevleri madde madde yaz: şunu yap, bunu yap, tekrarı unutma.
Kritik nokta: Sadece bugünü değil, gelecek günlere de “ufaktan görev” yaz. Tekrarlar böyle kaybolmaz.
Örnek: Pazartesi temel kavramları çalıştıysan, çarşambaya “temel kavramlar tekrarı” yaz. Öbür haftanın pazartesine de bir hatırlatma koy.
Plan neden işe yarar?
Öbür hafta program kurarken “bugün temel kavram tekrar zamanım gelmiş” diye görürsün. Hafızana değil, kâğıda güvenersin.
Günlük plan + ileri tarihli mini görevler, tekrar sistemini otomatikleştirir. “Aklıma gelirse tekrar ederim” çalışmaz.
Daha sistematik haftalık iskelet için 12. sınıf çalışma planı ve TYT–AYT denge yazılarına bakabilirsin.
| Plan unsuru | Örnek |
|---|---|
| Bugünün blokları | Konu + 50 soru + 1 branş mini set |
| 48 saat tekrar | Çarşamba: temel kavram tekrar |
| 5–10 gün tekrar | Gelecek hafta Perşembe: 3. dikiş |
| Aylık bakım | Ayın 1’i: sinir sistemi tarama |
4) Soru kutusu: yapamadığını biriktir, geri dön
Konu çalıştın, aralıklı soru çözüyorsun. Yine de bir şey eksik kalabilir: yapamadığın soruların arşivi.
Soru kutusu, yapamadığın soruları biriktirdiğin yerdir. Deftere yapıştırmak da olur; kutu daha pratik gelebilir.
İki kutu modeli önerilir: 1) henüz çözemediklerim, 2) bu hafta tekrar ettiğim / kontrol ettiğim.
Örnek: Temel kavramlardan 3, fonksiyonlardan 5 yapamadın → 8 soru kutuya. Her pazar kutuyu aç, çek, çöz, ikinci kutuya al.
Kutuyu çöpe atma
İkinci kutuya geçince iş bitmez. Düzenli olarak önceden yapamadığın soruları tekrar edeceksin ki kaçmasın.
Anahtar cümle: Bol bol tekrar. 12. sınıf da mezun da aynı. Tekrar sistemi olmadan öğrenme kalıcı olmaz.
30–40 net bandında da zor soru kutusu kritiktir. Üst seviye için AYT son 7 hafta ve TYT matematik rehberi ile birleştir.
| Kutu | İçerik | Ritim |
|---|---|---|
| Kutu A | Yapamadığım / yanlışım | Her gün yeni ekle |
| Kutu B | Bu hafta tekrar edilenler | Her pazar A → B |
| Aylık dönüş | B’den seçme set | Ayda 1–2 tur |
12. sınıf vs mezun: aynı 4 madde, farklı uygulama
12. sınıfta yanlış giden çoğu zaman tekrar ve plan eksikliğidir. Konu “işlendi” sanılır, unutulur.
Mezun senesinde doğru kurulan şey genelde sistemdir: konu kökü + 3 dikiş + çizelge + soru kutusu.
Okul yükün varsa plan daha sıkı yazılmalı. Mezunda süre daha fazla olabilir; bu, plansız dağılmaya da açık kapıdır.
Her iki durumda da anahtar aynıdır: Tekrar yazılmazsa yoktur. Kutu tutulmazsa hata döner.
Haftalık uygulama şablonu
- Pazar gecesi: haftalık A4’ü doldur (konu + tekrar + kutu günü).
- Her öğrenme günü: video + özet + 40–50 soru.
- 24–48 saat: 2. dikiş.
- 5–10 gün: 3. dikiş.
- Pazar: soru kutusu seansı.
- Ay başı: kritik konularda bakım tekrarı.
Deneme günlerini de plana yaz. Analiz için deneme analizi rehberini kullan.
Yanlış okumalar
Yanlış: “Sadece soru çözeyim, konu boş.” Doğru: Konu kökü olmadan derece zor.
Yanlış: “Bir kez çalıştım yeter.” Doğru: 3 dikiş + aylık bakım.
Yanlış: “Plan kafamda.” Doğru: A4’e yaz, ileri güne görev koy.
Yanlış: “Yanlış soruyu bir daha görmem.” Doğru: Kutuya at, pazar geri dön.
Konu çalışmadan sadece soru çözmek neden yetmez?
Soru bankası seni hızlandırır ama kökü olmayan hız, yeni kurguyla kırılır. ÖSYM her yıl kendini yeniler.
Konuyu iyi bilen öğrenci, görmediği tarzda bile “ne isteniyor?” sorusunu kurar. Ezberleyen öğrenci ise benzer soruda takılır.
Bu yüzden madde 1 ile madde 2 birbirinden ayrılamaz. Konu öğrenilir, sonra dikişlerle sabitlenir.
Soru kutusu (madde 4) ise “öğrendim sanıp kaçırdığım” boşlukları yakalar. Dört madde bir sistemdir; tek başına mucize değildir.
Tekrar takvimini A4’e nasıl yazarsın? (örnek)
Pazartesi: Fonksiyonlar — video + özet + 50 soru (1. dikiş).
Çarşamba: Fonksiyonlar kısa tekrar + 20 soru (2. dikiş).
Ertesi hafta Perşembe: Fonksiyonlar tarama (3. dikiş).
Ayın 1’i: Fonksiyonlar bakım tekrarı. Aynı şablonu biyoloji / fizik / geometri için çoğalt.
Planı pazar gecesi kur. Salı sabahı “ne çalışacağım?” diye düşünme. Karar vermek enerji yer; çizelge enerji bırakır.
Soru kutusu seansı (20–30 dk)
- Kutu A’dan 8–12 soru çek.
- Süre tutmadan önce bir kez dene.
- Çözülenleri Kutu B’ye al; çözülemeyenleri A’da bırak + kısa not yaz.
- Aynı soruyu 2. hafta tekrar gör.
- 3. çözülüşte hâlâ takılıyorsan konu dikişine geri dön.
Kutu, ego yeri değildir. “Bu soruyu bilmiyorum” demek, net artırmanın en ucuz yoludur.
Mezun senesinde bu 4 madde nasıl fark yaratır?
12. sınıfta çoğu öğrenci konuyu “işlediğini” sanır. Tekrar ve kutu zayıf kalır. Mezunda süre artınca doğru sistem kurulursa derece gelir.
Yanlış mezun senesi: Daha çok kaynak, daha az tekrar. Doğru mezun senesi: Daha az kaynak, daha sık dikiş, daha disiplinli kutu.
Anlatıcının sinir sistemi örneği bunu gösterir. 25 kez tekrar “kafa basmıyor” değil; kalıcı öğrenme metodudur.
Senin için uyarlama: En çok kaçırdığın 3 konuyu seç. Onlara aylık bakım rutini koy. Diğerlerini 3 dikişle yönet.
İlk 14 günde başarı ölçütü
- En az 4 konu için 1. dikiş tamamlandı mı?
- En az 3 konu için 2. dikiş takvime işlendi mi?
- Haftalık A4 planı 2 kez kuruldu mu?
- Soru kutusu fiilen kullanıldı mı (en az 1 pazar seansı)?
Bu dördü yoksa rutin kurulmamış demektir. “Çalışıyorum” hissi yetmez; çizelge ve kutu konuşur.
14 gün sonra hâlâ plansızsan sistemi sadeleştir: günde 1 konu dikişi + pazar kutusu. Küçük ama bozulmayan ritim, büyük ama kopan ritmi yener.
Puanını haftalık görmek için YKS puan hesaplama yeterli. Trend bak; her gün şişirme.
